Egzoz
Otomobil ve hafif ticari
- Partikül sayımı10 nm'den büyük
Euro 6 limitleri ve test koşulları korunuyor. Partikül sayımında 23 değil, 10 nanometreden büyük parçacıklar esas alınıyor.
Euro normları, AB'de satılan yeni araçların egzozdan çıkarabileceği CO, HC, NOx ve partikül miktarına sınır koyar. Euro 1 1992'de başladı. Euro 7 ise yeni tiplerde 29 Kasım 2026'da, tüm yeni otomobillerde 29 Kasım 2027'de zorunlu olacak.
Yazı binek otomobilleri (AB'deki M1 sınıfı) kapsıyor. Değerler AB tüzük ve direktiflerinden (EUR-Lex), Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi açıklamalarından, DieselNet ve TransportPolicy.net (ICCT) gibi teknik kaynaklardan derlendi.
Euro normları, Avrupa Birliği'nde yeni bir aracın satılabilmesi için uyması gereken egzoz emisyon sınırlarıdır.
Avrupa'da otomobil egzozuna 1970'ten beri 70/220/AET sayılı direktifle sınır konuyor. 'Euro' adıyla bilinen aşamaların ilki Euro 1'dir. Binek otomobiller için 91/441/AET sayılı direktifle getirildi; Temmuz 1992'de yeni tiplerde, Ocak 1993'te tüm yeni araçlarda uygulanmaya başladı. Sonraki aşamalar 94/12/AT (Euro 2), 98/69/AT (Euro 3 ve Euro 4) ve 715/2007 sayılı tüzükle (Euro 5 ve Euro 6) geldi. 2024'te kabul edilen (AB) 2024/1257 sayılı tüzük Euro 7'yi tanımlıyor. Euro 5/6 tüzüğü 715/2007 ise 1 Temmuz 2030'da yürürlükten kalkacak.
AB kuralları dizel (sıkıştırma ateşlemeli) ve benzinli (kıvılcım ateşlemeli; benzin, LPG, doğal gaz, etanol) motorlara ayrı limit koyar. Dizellerde karbonmonoksit sınırı daha sıkı, NOx sınırı daha gevşektir. Benzinli araçlar Euro 4'e kadar partikül sınırından muaftı. Euro 5'ten Euro 7'ye kadar bu kurallar, referans kütlesi 2.610 kg'ı aşmayan binek ve hafif ticari araçlara uygulanır.
Euro tablolarında karbondioksit (CO2) yer almaz. CO2 ve yakıt tüketimi için sözlükteki CO2 emisyonu maddesine bakabilirsiniz.
Aşağıdaki değerler, binek otomobillerin laboratuvar testinde uyması gereken sınırlardır. Kolay karşılaştırılsın diye tüm değerler mg/km'ye çevrildi (1 g/km = 1.000 mg/km).
| Norm | CO | HC | NOx | HC+NOx | PM |
|---|---|---|---|---|---|
| Euro 1 | 2.720 | – | – | 970 | – |
| Euro 2 | 2.200 | – | – | 500 | – |
| Euro 3 | 2.300 | 200 | 150 | – | – |
| Euro 4 | 1.000 | 100 | 80 | – | – |
| Euro 5 | 1.000 | 100 (NMHC 68) | 60 | – | 5,0 (yalnız DI) |
| Euro 6 | 1.000 | 100 (NMHC 68) | 60 | – | 4,5 (yalnız DI) |
| Euro 7 | 1.000 | 100 (NMHC 68) | 60 | – | 4,5 (DI ayrımı yok) |
DI: doğrudan püskürtmeli motor. Euro 2'de DI dizellere tanınan istisna 30 Eylül 1999'a kadar geçerliydi. Partikül sayısı (PN) sınırı 6×10¹¹ adet/km'dir. Dizelde Euro 5b ile, doğrudan püskürtmeli benzinlide Euro 6 ile geldi; benzinlide ilk üç yıl 6×10¹² uygulandı. Euro 7'de aynı PN sınırı 10 nm'den büyük parçacıklara uygulanıyor. Tüzük tablosu benzinlide PM ve PN için doğrudan püskürtme ayrımı yapmıyor. PM sınırının 5,0'dan 4,5 mg/km'ye inmesi yeni ölçüm yöntemiyle (PMP) ilgilidir. Euro 3'ten itibaren test, 40 saniyelik ısınma süresi kaldırılmış soğuk çalıştırmalı NEDC döngüsüyle yapıldı. Euro 1 değerleri tip onayı sınırıdır. Seri üretimdeki araçlara daha yüksek sınır tanınıyordu (CO 3.160, HC+NOx 1.130 mg/km).
| Norm | CO | NOx | HC+NOx | PM |
|---|---|---|---|---|
| Euro 1 | 2.720 | – | 970 | 140 |
| Euro 2 | 1.000 | – | 700 (DI: 900) | 80 (DI: 100) |
| Euro 3 | 640 | 500 | 560 | 50 |
| Euro 4 | 500 | 250 | 300 | 25 |
| Euro 5a | 500 | 180 | 230 | 5,0 |
| Euro 5b | 500 | 180 | 230 | 4,5 + PN |
| Euro 6 | 500 | 80 | 170 | 4,5 + PN |
| Euro 7 | 500 | 80 | 170 | 4,5 + PN (10 nm'den) |
Dizel otomobillerde NOx sınırı Euro 3'ten Euro 6'ya 500 mg/km'den 80 mg/km'ye indi; düşüş %84. Euro 6'da bile dizele tanınan NOx sınırı (80 mg/km) benzinlininkinden (60 mg/km) yüksek kaldı.
Her norm iki adımda uygulanır: önce AB'de yeni tip onayı alan modellere, genellikle bir ila iki yıl sonra da tescil edilen tüm yeni araçlara.
| Aşama | Yeni tipler | Tüm yeni araçlar | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Euro 1 | Temmuz 1992 | Ocak 1993 | 91/441/AET |
| Euro 2 | Ocak 1996 | Ocak 1997 | 94/12/AT |
| Euro 3 | Ocak 2000 | Ocak 2001 | 98/69/AT |
| Euro 4 | Ocak 2005 | Ocak 2006 | 98/69/AT |
| Euro 5a | Eylül 2009 | Ocak 2011 | 715/2007 |
| Euro 5b | Eylül 2011 | Ocak 2013 | 715/2007 |
| Euro 6b | Eylül 2014 | Eylül 2015 | 715/2007 |
| Euro 6c | – | Eylül 2018 | 715/2007 |
| Euro 6d-TEMP | Eylül 2017 | Eylül 2019 | 715/2007 |
| Euro 6d | Ocak 2020 | Ocak 2021 | 715/2007 |
| Euro 6e | Eylül 2023 | Eylül 2024 | 715/2007 |
| Euro 6e-bis | Ocak 2025 | Ocak 2026 | 715/2007 |
| Euro 6e-bis-FCM | Ocak 2027 | Ocak 2028 | 715/2007 |
| Euro 7 | 29 Kasım 2026 | 29 Kasım 2027 | 2024/1257 |
Ocak 2026'dan beri AB'de tescil edilen tüm yeni otomobillerde zorunlu.
29 Kasım 2026'dan itibaren AB'de yeni tip onayı alacak binek ve hafif ticari araçlara uygulanacak.
29 Kasım 2027'den itibaren Euro 7'ye uymayan yeni otomobil ve hafif ticari araçların uygunluk belgesi tescilde geçersiz sayılacak.
Yeni tiplerde 29 Mayıs 2028, tüm yeni araçlarda 29 Mayıs 2029.
Euro 1–4 aşamalarında 2.500 kg'ı aşan binek araçlar hafif ticari (N1) sınıfında onaylanıyordu. Tablodaki tarihler AB içindir; başka ülkeler aynı normları farklı tarihlerde uygulayabilir.
Euro 6'nın laboratuvar limitleri 2014'ten bu yana büyük ölçüde aynı. Alt aşamalar, aracın gerçek yolda da bu limitlere yakın kalması için test kurallarını sıkılaştırdı.
Euro 6'nın ilk aşamasında (6b) sınırların laboratuvarda, NEDC (Yeni Avrupa Sürüş Döngüsü) adlı test döngüsünde tutturulması yetiyordu. Yolda ölçülen emisyonlar ancak Euro 6d-TEMP ile, 2017'de tip onayının parçası oldu. Laboratuvar testi de aynı yıl daha gerçekçi WLTP'ye geçmeye başladı.
Gerçek yol emisyonlarını denetlemek için Mart 2016 ile Kasım 2018 arasında, dört paket halinde RDE (Real Driving Emissions, gerçek sürüş emisyonu) testi getirildi. RDE'de araç, üzerine takılan taşınabilir bir ölçüm cihazıyla (PEMS) trafikte sürülür. Yoldaki sınır, laboratuvar limitinin bir uygunluk katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Katsayı, ölçüm cihazının hata payını karşılamak içindir.
| Aşama | NOx katsayısı | PN katsayısı | Dizelde yoldaki NOx sınırı |
|---|---|---|---|
| Euro 6d-TEMP | 2,1 | 1,5 | 168 mg/km |
| Euro 6d | 1,43 | 1,5 | 114 mg/km |
| Euro 6e | 1,10 | 1,34 | 88 mg/km |
Uygunluk katsayıları PEMS hata payı olarak yeniden tanımlandı ve düşürüldü: NOx için 1,10, PN için 1,34.
RDE testinin üst sıcaklık sınırı 30°C'den 35°C'ye, genişletilmiş koşullarda 35°C'den 38°C'ye çıktı. Şarj edilebilir hibritlerde elektrikli kullanım payının hesabı güncellendi.
Şarj edilebilir hibritlerin elektrikli kullanım payı, araçtaki yakıt ve elektrik tüketimi izleme cihazından (FCM) toplanan gerçek kullanım verileriyle yeniden hesaplanıyor.
Tablodaki yoldaki NOx sınırları, Euro 6 dizel limiti olan 80 mg/km'nin ilgili katsayıyla çarpılmasıyla hesaplandı. Euro 6'nın kısa tanımı sözlükteki Euro 6 maddesinde.
Euro 7, otomobillerde egzoz limitlerini büyük ölçüde koruyor. Buna karşılık egzoz dışı emisyonları ve elektrikli araç bataryalarının dayanıklılığını ilk kez düzenliyor.
Avrupa Komisyonu Euro 7 önerisini 10 Kasım 2022'de sundu. Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi 18 Aralık 2023'te geçici uzlaşmaya vardı. Konsey tüzüğü 12 Nisan 2024'te kabul etti. (AB) 2024/1257 sayılı tüzük 24 Nisan 2024 tarihini taşıyor ve 8 Mayıs 2024'te AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı. Konsey'e göre Euro 7'nin egzoz kuralları, 2035'e kadar otomobil ve hafif ticari araçların emisyonlarını kapsamak için gerekli. Fren, lastik ve batarya kuralları ise 2035'ten sonra da yeni araçlara uygulanacak.
Otomobil ve hafif ticari
Euro 6 limitleri ve test koşulları korunuyor. Partikül sayımında 23 değil, 10 nanometreden büyük parçacıklar esas alınıyor.
İlk kez sınırlanıyor
Frenlemede açığa çıkan PM10 parçacıklarına sınır geliyor. Elektrikli araçlar için ayrı ve daha sıkı bir sınır var.
Mikroplastik
Lastiklerden kopan parçacıklar ilk kez Euro kurallarına giriyor. Tüzükte lastik aşınma sınırları için ayrı bir tablo var. Otomobil lastiklerinde (C1 sınıfı) kurallar önce yeni tiplere, sonra piyasaya sürülen tüm lastiklere uygulanacak.
Elektrikli ve şarj edilebilir hibrit
Bataryanın zamanla kaybedebileceği kapasiteye bir alt sınır konuyor. Çekiş bataryası olan araçlarda batarya sağlığını gösteren bir izleme sistemi de zorunlu.
Dayanıklılık, OBM, çevre pasaportu
Araçlar emisyon değerlerini daha uzun süre korumak zorunda. Ek ömür döneminde limitler dayanıklılık çarpanlarıyla uygulanıyor. Otomobillerde NOx ve PM, araç üstündeki bir sistemle (OBM) izlenip kaydediliyor. Her araç için çevresel performansını gösteren bir Çevresel Araç Pasaportu hazırlanıyor.
Tüzükte bu fren sınırları 31 Aralık 2029'a kadar geçerli. 1 Ocak 2030'dan itibaren uygulanacak sınırların tablosu, Komisyonun incelemesinden sonra doldurulmak üzere boş bırakıldı. 1 Ocak 2035'ten itibaren tüm otomobil ve hafif ticari araçlarda, motor türünden bağımsız olarak 3 mg/km sınırı öngörülüyor. Büyük hafif ticari araçlarda tam elektrikliler için sınır 5 mg/km. Hafif ticari araçlarda batarya eşikleri %75 ve %67.
Avrupa Komisyonu Euro 7 önerisini sundu (10 Kasım).
Avrupa Parlamentosu ile Konsey geçici uzlaşmaya vardı (18 Aralık).
Konsey tüzüğü kabul etti (12 Nisan); tüzük AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı (8 Mayıs).
Yeni tip otomobil ve hafif ticari araçlarda zorunlu olacak (29 Kasım).
Tüm yeni otomobil ve hafif ticari araçlarda zorunlu olacak (29 Kasım).
Otobüs ve kamyonlarda yeni tiplere 29 Mayıs 2028'de, tüm yeni araçlara 29 Mayıs 2029'da uygulanacak.
Otomobillerde Euro 7, Euro 6'nın egzoz limitlerini koruyor; ancak partikül sayımına 10 nanometreye kadar küçük parçacıkları da katıyor. Ayrıca fren tozunu ve lastik aşınmasını ilk kez sınırlıyor, elektrikli araç bataryaları için dayanıklılık şartı getiriyor.
AB'de Euro 7, yeni tip otomobil ve hafif ticari araçlarda 29 Kasım 2026'da, satılan tüm yeni otomobil ve hafif ticari araçlarda 29 Kasım 2027'de zorunlu olacak. Otobüs ve kamyonlarda tarihler 29 Mayıs 2028 ve 29 Mayıs 2029.
Evet. Egzozu olmasa da elektrikli otomobil fren tozu sınırına (3 mg/km) tabi; lastik aşınma kuralları da lastiklere uygulanacak. Bataryası 5 yıl ya da 100.000 km sonunda kapasitesinin en az %80'ini, 8 yıl ya da 160.000 km sonunda en az %72'sini korumalı.
Laboratuvar limitleri aynı; fark gerçek yol testindeki toleransta. NOx için uygunluk katsayısı Euro 6d'de 1,43 iken Euro 6e'de 1,10'a indi. Partikül sayısında katsayı 1,5'ten 1,34'e düştü.
Euro 6 dizel otomobillerde laboratuvar NOx sınırı 80 mg/km. Bu değer Euro 5'te 180 mg/km, Euro 4'te 250 mg/km idi. Benzinli otomobillerde Euro 5 ve Euro 6 NOx sınırı 60 mg/km.
Binek otomobiller için Euro 1, 91/441/AET sayılı direktifle getirildi. Temmuz 1992'de yeni tiplerde, Ocak 1993'te tüm yeni otomobillerde uygulanmaya başladı.
Bu yazı hazırlanırken Türkiye'deki Euro 7 takvimini gösteren resmî bir Türk kaynağı doğrulanamadı. Bu nedenle yazıdaki tarihler yalnızca AB için geçerli.
Limit değerleri ve yürürlük tarihleri AB tüzüklerinden (EUR-Lex; 2024/1257) ve AB direktif ile tüzüklerini derleyen DieselNet ile TransportPolicy.net (ICCT) tablolarından alındı. Bazı Euro 6 alt aşama tarihleri için Wikipedia tablosu kullanıldı. Euro 7 yenilikleri tüzük metnine, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu açıklamalarına dayanıyor. Uygunluk katsayılarıyla bulunan yoldaki NOx sınırları ve yüzde düşüş, kaynaklardaki değerlerden hesaplandı. Nasıl çalıştığımızı Yöntem ve ilkeler sayfasında anlatıyoruz.
Bir hata ya da değişiklik görürseniz info@autopedya.com adresine yazın; düzeltip değişiklik geçmişine ekliyoruz.
Sayfa yayımlandı. Bilgiler 10 Kasım 2026 itibarıyla.