Sıfır Otomobil Fiyat Endeksi: Yöntem
Neyin, hangi kaynaktan, nasıl hesaplandığı · ilk sayı 3 Aralık 2026 Perşembe
Autopedya Sıfır Otomobil Fiyat Endeksi, Türkiye'de satılan sıfır otomobillerin markaların resmî fiyat listelerindeki fiyatlarının aylık değişimini ölçer. İlke: endeksteki her rakam, o gün kaydedilmiş bir resmî fiyat listesi satırına geri götürülebilir. Tahmin, model bazında doldurma ya da üçüncü taraf fiyatı kullanılmaz.
1. Veri kaynağı
Autopedya, yayındaki 36 markanın Türkiye resmî fiyat listesini (distribütörün kendi sitesindeki liste) her gün kaydeder; markalar ve kaynak bağlantıları sıfır araç fiyatları sayfasındadır. Bir marka listeye ancak resmî sayfayla versiyon versiyon denetlendikten sonra alınır. Günün listesi, o günün son başarılı kaydıdır; liste değişmediyse bir önceki günün kaydı geçerlidir.
Kapsam yalnızca sıfır binek otomobillerdir; markanın ticari araç olarak listelediği modeller girmez.
2. Hangi fiyat
- Kampanyalı fiyat (manşet seri): resmî listede yayımlanan satış fiyatı; listede kampanyalı fiyat varsa o. Tüketici fiyat endekslerinde olduğu gibi herkese açık indirimler fiyata yansır.
- Liste fiyatı (yan seri): markanın kampanyasız tavsiye edilen anahtar teslim fiyatı. Liste fiyatı yazmayan kampanyalarda satış fiyatı kullanılır.
- Kullanılmayanlar: listede kredi, takas, filo ya da kurumsal şarta bağlandığı yazılan fiyatlar, ÖTV muafiyetli (engelli, gazi) fiyatlar, bayide pazarlıkla verilen indirimler.
Fiyatlar vergiler dahildir; ÖTV oranı ya da matrah dilimi değişikliği fiyata yansıdığı ölçüde endekse de yansır.
3. Aylık fiyat
Her versiyonun ay içindeki günlük fiyatlarının ortalaması alınır. Ay ortasında başlayan bir kampanya, geçerli olduğu gün sayısı kadar etkiler. Tek günlük ve %25'ten büyük bir sıçrama (önceki ve sonraki gün aynı fiyatken) kayıt hatası sayılır ve ortalamaya girmez.
İlk sayının karşılaştırma dönemi 21–31 Ekim 2026dır. Autopedya fiyat geçmişini 18 Ekim 2026'da kaydetmeye başladı; 20 Ekim'de tüm markalar resmî listelerle yeniden denetlendi ve bulunan kayıt hataları düzeltildi. Bu yüzden güvenilir ilk gün 21 Ekim'dir.
4. Aynı ürünü karşılaştırma
- Yalnızca iki ayda da listede olan versiyonlar karşılaştırılır. Yeni çıkan bir versiyon ilk ayında hesaba girmez, ikinci ayından itibaren girer; böylece giriş fiyatı zam sayılmaz. Listeden çıkan versiyon o aydan itibaren düşer.
- Model yılı değişimi: versiyonun adı yalnızca model yılı ifadesinde değiştiyse (ör. 2025 → 2026) ve yakıt, şanzıman ve beygir gücü aynıysa aynı ürün sayılır; fiyat farkı fiyat değişimidir. Türkiye'de zam çoğu zaman yeni model yılıyla geldiği için bu kural olmadan endeks fiyat artışını eksik gösterirdi.
- Elle onay: adın başına "Yeni" gelmesi ya da modelin adının değişmesi çoğu zaman makyaj veya yeni kuşak demektir; bu durumlar otomatik eşleştirilmez, resmî sayfayla kontrol edilip onaylanırsa girer.
- Eşleştirilmez: motor ya da güç değiştiyse; aynı ürünün iki model yılı aynı anda listede satılıyorsa.
5. Toplama ve ağırlıklar
Marka içinde önce her modelin versiyon oranlarının, sonra markanın model oranlarının geometrik ortalaması alınır (Jevons; çok versiyonlu bir modelin markayı tek başına belirlemesini önler). Markalar arasında, markanın önceki takvim yılındaki binek satış payıyla ağırlıklı aritmetik ortalama alınır. Satış verisi ODMD aylık pazar bültenlerinden gelir; ağırlıklar her yıl Ocak sayısında yenilenir.
O ay hiç eşleşen versiyonu olmayan markanın ağırlığı diğer markalara oranla dağıtılır. ODMD Omoda ve Jaecoo satışlarını birlikte yazdığı için iki marka tek ağırlık grubudur. ODMD, Tesla rakamlarının kamuoyu açıklamalarına göre tahmini olduğunu belirtir.
| Marka | 2025 binek satış payı | Endeksteki ağırlık |
|---|---|---|
| Renault | %12,1 | %12,3 |
| Volkswagen | %8,2 | %8,3 |
| Toyota | %7,1 | %7,1 |
| Fiat | %6,6 | %6,7 |
| Hyundai | %6,1 | %6,2 |
| Peugeot | %5,5 | %5,6 |
| Opel | %4,4 | %4,5 |
| Citroën | %4,4 | %4,5 |
| BYD | %4,2 | %4,2 |
| Skoda | %4,2 | %4,2 |
| TOGG | %3,6 | %3,6 |
| BMW | %3,1 | %3,2 |
| Mercedes-Benz | %3,1 | %3,1 |
| Tesla | %2,9 | %2,9 |
| Chery | %2,6 | %2,7 |
| Nissan | %2,6 | %2,6 |
| Ford | %2,4 | %2,5 |
| Kia | %2,3 | %2,4 |
| Dacia | %2,3 | %2,4 |
| Audi | %2,3 | %2,3 |
| Honda | %1,5 | %1,5 |
| Volvo | %1,4 | %1,4 |
| Cupra | %1,2 | %1,2 |
| KG Mobility | %1,1 | %1,1 |
| MINI | %1,0 | %1,0 |
| Omoda & Jaecoo | %0,8 | %0,8 |
| Suzuki | %0,5 | %0,5 |
| Jeep | %0,3 | %0,3 |
| MG | %0,2 | %0,2 |
| DS | %0,2 | %0,2 |
| Land Rover | %0,2 | %0,2 |
| Alfa Romeo | %0,2 | %0,2 |
| Porsche | %0,1 | %0,1 |
| Lexus | %0,1 | %0,1 |
| Subaru | <%0,1 | <%0,1 |
2025 yılı ODMD bültenleri (12 ay), binek otomobil (yerli + ithal). Tablodaki markaların binek pazarındaki toplam payı %99,0; ağırlık bu toplam içindeki paydır.
6. Formül
p(v, t): versiyonun t ayındaki ortalama fiyatı; w: markanın ağırlığı. Aynı hesap kampanyalı ve liste fiyatıyla ayrı ayrı yapılır.
7. Kayıt hataları, düzeltmeler ve dondurma
- Bir modelin kaydında hata bulunup düzeltildiyse, o modelin düzeltmeden önceki kayıtları kullanılmaz; model, düzeltmeyi kapsayan karşılaştırmada hesaba girmez.
- Aylık değişimi %25'i aşan versiyon, resmî sayfayla teyit edilmeden hesaba girmez.
- Endeks, ay bittikten sonra ve TÜİK'in TÜFE açıklamasından önce hesaplanır; yayın anında dondurulur ve sonradan değiştirilmez. Sonradan bir hata bulunursa sayı sessizce değişmez, sayfaya tarihli bir revizyon notu eklenir.
8. TÜFE ile karşılaştırma
Her sayıda aynı ayın TÜİK tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık ve yıllık değişimi, TÜİK'in haber bülteninden aynen ve bülten bağlantısıyla verilir. TÜİK 2026'dan itibaren TÜFE'yi 2025 = 100 bazlı yayımlıyor. Reel değişim (1 + endeks değişimi) / (1 + TÜFE değişimi) − 1 ile hesaplanır.
9. Sınırlar
- Seri 21 Ekim 2026'da başladı; ilk yıllık değişim Kasım 2027 sayısında yazılabilir.
- Geçmiş aylar için bazı markaların resmî listelerinin internet arşivindeki (Wayback Machine) kopyaları vardır. Bunlar toplam endekse eklenmez; yalnızca kopyası doğrulanan markalarda, marka bazında ve kaynağıyla birlikte ayrı gösterilebilir.
- Resmî liste fiyatı bayideki son satış fiyatı değildir; satın almadan önce fiyat yetkili bayiden teyit edilmelidir.
Alıntı
Rakamlar kaynak gösterilerek serbestçe kullanılabilir (CC BY 4.0). Veri ve yöntem soruları: info@autopedya.com
Endeks ana sayfası · ilk sayı 3 Aralık 2026