Ansiklopedi

Otomatik şanzıman türleri: tork konvertörlü, CVT, DCT ve e-CVT farkı ne?

Otomatik şanzımanlar dört ana türdedir: tork konvertörlü klasik otomatik, kayışlı CVT, çift kavramalı (DSG, DCT, EDC) ve otomatikleştirilmiş manuel (AMT). Hibritlerde ise e-CVT gibi elektrik motorlu sistemler kullanılır.

Son güncelleme Bilgiler 28 Ekim 2026 itibarıylaAutopedya Ekibi

Kısaca

Bu yazı her türün nasıl vites değiştirdiğini anlatıyor ve markaların kullandığı adları (DSG, S tronic, EDC, Tiptronic, Multidrive S, e:HEV) türlerine göre eşleştiriyor. Türkiye bölümü, Autopedya fiyat listesindeki versiyon adlarından derlendi; teknik tanımlar üretici sayfalarından ve otomotiv yayınlarından alındı.

  • Klasik otomatik kavrama yerine yağlı bir tork konvertörü kullanır; vitesler planet dişli setleriyle, içerideki kavrama ve frenlerin sıkılıp bırakılmasıyla değişir. Audi buna Tiptronic, Peugeot EAT8 diyor.
  • Çift kavramalı şanzıman iki manuel şanzımanın tek gövdede birleşmiş hâlidir; biri tek, diğeri çift numaralı vitesleri taşır ve sıradaki vites önceden seçili beklediği için geçiş hızlıdır. Volkswagen buna DSG, Audi S tronic, Renault EDC diyor.
  • CVT'de sabit vites yoktur; çapı değişen iki kasnak ve aradaki çelik kayış oranı kesintisiz değiştirir. Toyota'nın benzinli Corolla'sındaki Multidrive S bir CVT'dir.
  • e-CVT adı yanıltıcıdır, kayış yoktur; Toyota hibritlerinde motor, iki elektrik motoru ve tek bir planet dişli seti oranı vites değiştirmeden ayarlar. Honda e:HEV'de ise çok kademeli şanzıman hiç yoktur.
  • AMT, kavrama pedalı ve vites kolu elektrikli çalıştırıcılara bırakılmış manuel şanzımandır; tek kavramalıdır, vites değişirken kısa bir duraksama hissedilir.
  • Türkiye'de çift kavramalı açık ara önde; Ekim 2026 fiyat listemizde adında şanzıman türü geçen modellerin 53'ü çift kavramalı; yalnız DSG 23 modelde kullanılıyor.

Otomatik şanzıman türleri nasıl çalışır?

Hepsi aynı işi yapar: motorun devrini tekerleklerin hızına uydurur ve sürücünün vites değiştirmesine gerek bırakmaz. Fark, gücü nasıl aktardıklarında ve oranı nasıl değiştirdiklerindedir.

Tork konvertörlü otomatik

Klasik otomatik · AT

  • KavramaTork konvertörü (yağlı)
  • VitesKademeli
  • Markaların adlarıTiptronic, EAT8, AT

Türkiye'de kullanan markalar

  • Audi
  • Peugeot
  • Opel
  • Suzuki

Motorla şanzıman arasında kavrama yerine yağla güç aktaran bir tork konvertörü vardır; kalkışta torku artırır, yüksek hızda kilitleme kavramasıyla motoru doğrudan bağlar. Vitesler planet dişli setleriyle elde edilir: içerideki kavrama ve fren bantları dişlilerin bir kısmını tutup bir kısmını serbest bırakarak oranı değiştirir.

Kaynaklar (3)
  1. J.D. Power, otomatik şanzıman nedir ve nasıl çalışır
  2. Lubrizol, otomatik şanzımanlar nasıl çalışır
  3. Jalopnik, Audi S4 artık çift kavramalı değil (Tiptronic ve S tronic adları)

Çift kavramalı (DCT)

DSG · S tronic · EDC · DCT

  • Kavramaİki adet (kuru ya da yağlı)
  • VitesKademeli, önceden seçili
  • Markaların adlarıDSG, S tronic, EDC, DCT, PDK

Türkiye'de kullanan markalar

  • Volkswagen
  • Skoda
  • SEAT
  • Cupra
  • Audi
  • Renault
  • Hyundai
  • Kia
  • Fiat
  • Opel
  • Peugeot
  • Chery
  • Nissan

Tek gövdede iki şanzıman ve iki kavrama vardır: biri 1-3-5, diğeri 2-4-6 gibi çift numaralı vitesleri taşır. Araç bir viteste giderken sıradaki vites diğer milde seçili bekler; geçişte bir kavrama ayrılırken öteki bağlanır. Kavramaları ve vites seçimini elektronik-hidrolik bir birim (mekatronik) yönetir.

Kaynaklar (4)
  1. Wikipedia, Direct-shift gearbox maddesi
  2. Parkers, DSG nedir
  3. Auto Express, DSG nedir ve nasıl çalışır
  4. Autoblog, Renault altı ileri EDC çift kavramalı şanzıman

Sürekli değişken (CVT)

Kayışlı · kademesiz

  • KavramaKasnak ve kayış
  • VitesKademesiz
  • Markaların adlarıCVT, Multidrive S

Türkiye'de kullanan markalar

  • Suzuki
  • Subaru
  • Toyota

Biri motora, diğeri tekerleklere bağlı iki kasnağın yarıları birbirine yaklaşıp uzaklaşarak çaplarını değiştirir; aradaki çelik kayış ya da zincir farklı yükseklikte döndükçe oran kesintisiz değişir. Amaç motoru, hızdan bağımsız olarak en verimli ya da en güçlü devrinde tutmaktır. Bazı CVT'ler sürücüye sanal vitesler sunar.

Kaynaklar (3)
  1. Wikipedia, Continuously variable transmission maddesi
  2. Toyota UK Magazine, Avensis otomatik şanzımanları (Multidrive S)
  3. CAR Magazine (Güney Afrika), Corolla 1.8 Multidrive S

Otomatikleştirilmiş manuel (AMT)

Tek kavramalı

  • KavramaTek, kuru
  • VitesKademeli
  • Markaların adlarıAMT

Türkiye'de kullanan markalar

  • Kia

Mekanik olarak manuel şanzımandır; kavramayı ve vites seçimini elektrikli çalıştırıcılar yapar. Vites değişirken sistem motor torkunu düşürür, kavramayı ayırır, vitesi seçer ve yeniden bağlar; bu yüzden geçişlerde kısa bir duraksama hissedilebilir. Tork konvertörü yoktur.

Kaynaklar (2)
  1. Wikipedia, Automated manual transmission maddesi
  2. Kia kullanım kılavuzu, AMT şanzıman bölümü

Hibritlerde şanzıman: e-CVT, e:HEV ve elektrik motorlu DCT

Hibritlerde elektrik motoru şanzımanın işinin bir kısmını üstlenir; bu yüzden bazı sistemlerde klasik anlamda vites kutusu bulunmaz.

  • e-CVT (Toyota) Planet dişli · iki elektrik motoru

    Benzinli motor, iki motor-jeneratör ve tek bir planet dişli seti (güç bölücü) birlikte çalışır. Motor gücü tekerleklere ve jeneratöre bölünür; jeneratörün devri değiştikçe motorla tekerlek arasındaki oran vites değiştirmeden ayarlanır. Adında CVT geçse de kayış ve kasnak yoktur.

  • e:HEV (Honda) Çok kademeli şanzıman yok

    Honda'ya göre e:HEV modellerinde tork konvertörlü otomatik ya da CVT bulunmaz. Çoğu zaman tekerlekleri elektrik motoru tek bir redüksiyon dişlisiyle döndürür; benzinli motor jeneratörü çalıştırır. Yüksek ve sabit hızda bir kilitleme kavraması motoru doğrudan tekerleklere bağlar.

  • e-DCS6 (Peugeot) Elektrik motorlu çift kavramalı

    Peugeot'nun 48 voltluk hibritlerinde altı ileri çift kavramalı şanzımanın gövdesine bir elektrik motoru yerleştirilmiştir. Stellantis'e göre sistem yaklaşık 0,9 kWh'lik bir bataryayla çalışır ve şehir içinde zamanın yarısından fazlasında aracı elektrikle yürütebilir.

Kaynaklar (5)
  1. Wikipedia, Hybrid Synergy Drive maddesi
  2. Silicon Chip, Toyota'nın Hybrid Synergy Drive sistemi
  3. Honda Global, e:HEV hibrit sistemi
  4. Stellantis basın bülteni, Peugeot 3008 ve 5008 için yeni hibrit sistem
  5. Auto Express, Peugeot 308 ve 408 yeni hibrit sistem

Elektrikli otomobiller bu yazıdaki sayımlara dahil değil; burada yalnız benzinli, dizel ve hibrit versiyonlar sayıldı.

Türler bir bakışta

Otomatik şanzıman türlerinin farkları
TürGüç nasıl aktarılır?Vites geçişiMarkaların adları
Tork konvertörlüYağlı tork konvertörü + planet dişlilerKademeli, kavrama ve frenlerleTiptronic, EAT8, AT
Çift kavramalıİki kavrama, iki ayrı milKademeli, sıradaki vites hazır beklerDSG, S tronic, EDC, DCT, PDK
CVTİki kasnak ve çelik kayışKademesizCVT, Multidrive S
AMTTek kavrama + elektrikli çalıştırıcılarKademeli, kısa duraksamalıAMT
Hibrit e-CVTPlanet dişli + iki elektrik motoruKademesiz, vites değişmeze-CVT, Hybrid Synergy Drive
Hibrit sabit dişliElektrik motoru + kilitleme kavramasıVites yoke:HEV
Kaynaklar (6)
  1. J.D. Power, otomatik şanzıman nedir ve nasıl çalışır
  2. Wikipedia, Direct-shift gearbox maddesi
  3. Wikipedia, Continuously variable transmission maddesi
  4. Wikipedia, Automated manual transmission maddesi
  5. Wikipedia, Hybrid Synergy Drive maddesi
  6. Honda Global, e:HEV hibrit sistemi

Vites sayısı türe değil modele göre değişir; aynı adı taşıyan şanzımanın 6, 7 ya da 8 ileri sürümleri olabilir. Bu yüzden tabloda vites sayısı vermedik.

Türkiye'de hangi model hangi şanzımanla satılıyor?

Ekim 2026 itibarıyla Autopedya fiyat listesindeki versiyon adlarında geçen şanzıman kısaltmalarını saydık. Bir model birden çok şanzımanla satılıyorsa her birinde ayrı sayıldı.

  • 588Otomatik benzinli, dizel ve hibrit versiyon
  • 20Manuel versiyon
  • %97Otomatiklerin payı
Kaynaklar (1)
  1. Autopedya sıfır araç fiyat listesi (versiyon adları)

Şanzıman adına göre model sayısı (Ekim 2026)

  1. DSG 23 model
  2. DCT 18 model
  3. e-CVT 6 model
  4. Tiptronic 5 model
  5. e:HEV 5 model
  6. EDC 5 model
  7. AT 4 model
  8. e-DCS6 4 model
  9. S tronic 3 model
  10. CVT 3 model
  11. AMT 1 model
  12. EAT8 1 model
  13. Multidrive S 1 model
Kaynaklar (1)
  1. Autopedya sıfır araç fiyat listesi (versiyon adları)
Şanzıman adı ve Türkiye'de satılan modeller
AdTürMarkaModeller
DSGÇift kavramalıVolkswagen, Škoda, SEAT, CupraCupra Formentor, Cupra Leon, Cupra Terramar, SEAT Arona, SEAT Ateca, SEAT Ibiza, SEAT Leon, Skoda Fabia, Skoda Kamiq, Skoda Karoq, Skoda Kodiaq, Skoda Octavia, Skoda Scala, Skoda Superb, Volkswagen Golf, Volkswagen Golf GTI, Volkswagen Golf R, Volkswagen Passat, Volkswagen T-Cross, Volkswagen T-Roc, Volkswagen Taigo, Volkswagen Tayron, Volkswagen Tiguan
DCTÇift kavramalıHyundai, Kia, Fiat, Opel, Chery, NissanChery Tiggo 7, Chery Tiggo 8, Fiat Egea Cross, Fiat Egea Sedan, Hyundai Bayon, Hyundai Kona, Hyundai Tucson, Hyundai i20, Hyundai i30, Kia Seltos, Kia Sportage, Kia Stonic, Kia XCeed, Nissan Juke, Opel Corsa, Opel Frontera, Opel Grandland, Opel Mokka
EDCÇift kavramalıRenaultRenault Boreal, Renault Captur, Renault Clio, Renault Duster, Renault Megane Sedan
S tronicÇift kavramalıAudiAudi A3, Audi Yeni A5, Audi Yeni Q5
e-DCS6Çift kavramalı, elektrik motorluPeugeot (hibrit)Peugeot 2008, Peugeot 3008, Peugeot 408, Peugeot 5008
TiptronicTork konvertörlüAudiAudi A8, Audi Q7, Audi Q8, Audi Yeni A5, Audi Yeni Q7
AT / EAT8Tork konvertörlüOpel, Peugeot, Suzuki, KG MobilityKG Mobility Korando, Opel Astra, Suzuki S-Cross, Suzuki Vitara, Peugeot 308
CVT / Multidrive SKayışlı CVTSuzuki, Subaru, ToyotaSuzuki Swift, Subaru Crosstrek e-BOXER, Subaru Forester e-BOXER, Toyota Corolla
e-CVTHibrit, planet dişliToyotaToyota C-HR Hybrid, Toyota Corolla Cross Hybrid, Toyota Corolla Hatchback Hybrid, Toyota Corolla Hybrid, Toyota Yaris Hybrid, Toyota Yeni Yaris Cross Hybrid
e:HEVHibrit, vites kutusu yokHondaHonda CR-V e:HEV, Honda HR-V e:HEV, Honda Jazz e:HEV, Honda Prelude e:HEV, Honda ZR-V e:HEV
AMTOtomatikleştirilmiş manuelKiaKia Picanto
Kaynaklar (1)
  1. Autopedya sıfır araç fiyat listesi (versiyon adları)

Manuel şanzıman artık yalnız birkaç modelin tek tük versiyonunda kaldı: Dacia Sandero, Logan ve Jogger, Fiat Egea Sedan, Ford Tourneo Courier Journey, Hyundai i20 ve Bayon, Opel Corsa ve Mokka, Renault Duster ve Megane Sedan, Volkswagen Golf, T-Cross ve Taigo. Otomatik modellerin fiyatlarını aşağıdaki "En ucuz otomatik vitesli araçlar" listesinde karşılaştırabilirsiniz.

Kaynaklar (1)
  1. Autopedya sıfır araç fiyat listesi (versiyon adları)

Versiyon adında şanzıman türü yazmayan markalar (ör. Ford, DS, Mercedes-Benz, BMW, Volvo) tabloya alınmadı; bu, o markaların otomatik sunmadığı anlamına gelmez. Subaru e-BOXER versiyonları fiyat listemizde CVT olarak geçtiği için CVT satırında sayıldı.

Sık sorulanlar

DSG ne demek?

DSG, Almanca Direktschaltgetriebe yani "doğrudan vites değiştiren şanzıman" sözünün kısaltmasıdır. Volkswagen grubunun çift kavramalı şanzımanına verdiği addır; Türkiye'de Volkswagen, Škoda, SEAT ve Cupra modellerinde kullanılır.

DSG ile DCT arasındaki fark nedir?

Çalışma prensibi aynıdır: ikisi de iki kavramalı, sıradaki vitesi önceden seçen şanzımanlardır. DCT genel addır; DSG Volkswagen grubunun, S tronic Audi'nin, EDC Renault'nun aynı türe verdiği addır.

EDC şanzıman nedir?

EDC (Efficient Dual Clutch), Renault'nun kuru çift kavramalı otomatik şanzımanıdır. Renault'ya göre vites geçişleri yaklaşık 290 milisaniye sürer. Türkiye'de Clio, Captur, Duster, Megane Sedan ve Boreal'de kullanılıyor.

CVT şanzıman nedir?

CVT (sürekli değişken şanzıman), sabit vitesler yerine çapı değişen iki kasnak ve aradaki çelik kayışla oranı kesintisiz değiştiren otomatik şanzımandır. Türkiye'de Suzuki Swift'te, Subaru Crosstrek ve Forester e-BOXER'da ve Toyota Corolla'nın Multidrive S'li benzinli versiyonunda kullanılıyor.

e-CVT ile CVT aynı şey mi?

Hayır. CVT kayış ve kasnakla çalışır. Toyota hibritlerindeki e-CVT'de kayış yoktur; benzinli motor, iki elektrik motoru ve bir planet dişli seti oranı vites değiştirmeden ayarlar.

Tiptronic ile S tronic arasındaki fark nedir?

İkisi de Audi'nin adlarıdır. Tiptronic, tork konvertörlü klasik otomatiği; S tronic ise çift kavramalı şanzımanı anlatır.

Türkiye'de manuel vitesli sıfır araç kaldı mı?

Az kaldı. Ekim 2026 fiyat listemizdeki benzinli, dizel ve hibrit versiyonların yalnız 20'si manuel; bunlar Dacia, Fiat Egea Sedan, Ford Tourneo Courier, Hyundai i20 ve Bayon, Opel Corsa ve Mokka, Renault Duster ve Megane Sedan ile Volkswagen Golf, T-Cross ve Taigo'nun bazı versiyonları.

Kaynaklar ve yöntem

Teknik tanımlar Honda, Stellantis ve Toyota'nın yayınlarından, J.D. Power, Parkers, Auto Express ve Jalopnik gibi otomotiv yayınlarından ve Wikipedia maddelerinden alındı. Türkiye bölümündeki sayılar Autopedya fiyat listesindeki versiyon adlarından ve vites bilgisinden 28 Ekim 2026'da derlendi. Nasıl çalıştığımızı Yöntem ve ilkeler sayfasında anlatıyoruz.

Notlar ve bilerek yazmadıklarımız

  • Şanzıman türlerinin arıza ve dayanıklılık karşılaştırması: sistematik ve bağımsız bir kaynak bulunamadı; forumlardaki tek tek kullanıcı deneyimleri kullanılmadı.
  • Türler arası yakıt tüketimi farkı: yalnız üretici iddiaları var (ör. Renault'nun EDC için verdiği oran); bağımsız ölçüm olmadığı için karşılaştırma yapılmadı.
  • DSG'nin vites geçiş süresi için dolaşan milisaniye değerleri: kaynaklar arasında farklı ve bağımsız ölçümle doğrulanmamış.
  • Kuru ve yağlı kavrama ayrımı: aynı adı taşıyan şanzımanın sürümlerine göre değiştiği ve kaynaklar çeliştiği için model bazında yazılmadı.
  • Versiyon adında şanzıman türü geçmeyen markalar (Ford, DS, Mercedes-Benz, BMW, Volvo ve diğerleri) Türkiye tablosuna alınmadı.
Tüm kaynaklar (18)
  1. J.D. Power, otomatik şanzıman nedir ve nasıl çalışır
  2. Lubrizol, otomatik şanzımanlar nasıl çalışır
  3. Jalopnik, Audi S4 artık çift kavramalı değil (Tiptronic ve S tronic adları)
  4. Wikipedia, Direct-shift gearbox maddesi
  5. Parkers, DSG nedir
  6. Auto Express, DSG nedir ve nasıl çalışır
  7. Autoblog, Renault altı ileri EDC çift kavramalı şanzıman
  8. Wikipedia, Continuously variable transmission maddesi
  9. Toyota UK Magazine, Avensis otomatik şanzımanları (Multidrive S)
  10. CAR Magazine (Güney Afrika), Corolla 1.8 Multidrive S
  11. Wikipedia, Automated manual transmission maddesi
  12. Kia kullanım kılavuzu, AMT şanzıman bölümü
  13. Wikipedia, Hybrid Synergy Drive maddesi
  14. Silicon Chip, Toyota'nın Hybrid Synergy Drive sistemi
  15. Honda Global, e:HEV hibrit sistemi
  16. Stellantis basın bülteni, Peugeot 3008 ve 5008 için yeni hibrit sistem
  17. Auto Express, Peugeot 308 ve 408 yeni hibrit sistem
  18. Autopedya sıfır araç fiyat listesi (versiyon adları)

Bir hata ya da değişiklik görürseniz info@autopedya.com adresine yazın; düzeltip değişiklik geçmişine ekliyoruz.

Değişiklik geçmişi

  1. Sayfa yayımlandı. Bilgiler 28 Ekim 2026 itibarıyla.

  2. Subaru Crosstrek ve Forester e-BOXER, fiyat listesindeki CVT bilgisine göre CVT satırına eklendi; otomatik versiyon sayısı 583'ten 588'e düzeltildi.